25 năm sau, FSOFT trở thành công ty CNTT đầu tiên của Việt Nam đạt doanh thu 1 tỷ USD trong một năm. Từ gia công phần mềm thuần túy, vốn là công đoạn có giá trị gia tăng thuộc loại thấp nhất chuỗi giá trị, FSOFT đã từng bước phát triển những dịch vụ có hàm lượng giá trị cao hơn, như phần mềm nhúng, tích hợp hệ thống, tư vấn và tiến dần đến cung cấp giải pháp E2E toàn diện. Vậy điều gì đã làm nên một “Công ty Việt tỷ đô trên biển lớn”? 

Sự lãng mạn này khiến Ban lãnh đạo FPT quyết định mở văn phòng FSOFT tại Ấn Độ, sau chuyến đi tìm hiểu thị trường (mà chủ yếu là tìm hiểu quy trình), từ những cuộc gặp gỡ, thậm chí từ cả những mảnh giấy bỏ đi trong thùng rác văn phòng của các doanh nghiệp phần mềm hàng đầu Ấn Độ. Sự lãng mạn này khiến FSOFT thành lập văn phòng đầu tiên ở Ấn Độ vào những ngày cuối năm 1999 và tiếp tục mở văn phòng tại Mỹ vào đầu năm 2000.  

Rồi “bong bóng dot-com” vỡ, giấc mơ xuất khẩu phần mềm tạm khép lại sau khi cả hai văn phòng ở Ấn Độ và Mỹ lần lượt đóng cửa vào năm 2002. Tất nhiên, lãnh đạo FPT không thể lãng mạn nếu không có tài chính hậu thuẫn. Vào thời điểm công ty chủ trương mạo hiểm đầu tư 1 triệu USD cho xuất khẩu phần mềm năm 1999, vốn liếng của toàn bộ FPT một năm trước đó vỏn vẹn đúng 1 triệu USD. 

Nguồn vốn dự kiến cho sản xuất phần mềm đến từ một khoản vay ngân hàng. Trong quãng thời gian “trả học phí” 600.000 USD cho việc thâm nhập thị trường Ấn Độ và Mỹ, đội ngũ tại FSOFT một mặt tự xây dựng quy trình và bộ phận quản lý chất lượng, một mặt đầu tư nâng cao trình độ, tay nghề của đội nhóm để đạt được CMM level 4. Đây là bộ tiêu chuẩn gồm 5 cấp, đo độ trưởng thành cho các hãng phần mềm, do đại học Carnegie Mellon sáng lập. Năm 2002, FSOFT đã nằm trong danh sách 120 công ty phần mềm trên toàn cầu đạt được chứng chỉ CMM level 4.  

Cũng cuối năm 2002, hợp đồng với khách hàng đa quốc gia đầu tiên – Unilever đã giúp FSOFT hoàn thành mục tiêu doanh số năm và có lãi. Trước đó, tình trạng thua lỗ chính là lý do khiến một số lãnh đạo cấp cao nhất của FPT từng cân nhắc ý định đóng cửa FSOFT. 

“Cuộc gặp gỡ may mắn của số phận” là hồi tưởng của anh Trương Gia Bình về lần gặp mặt giữa FSOFT và lãnh đạo cấp cao tập đoàn Sumitomo của Nhật Bản, mở ra cơ hội cho công ty được đặt chân lên đất Nhật, viết tiếp giấc mơ vươn ra toàn cầu. Một may mắn khác là một Việt kiều giúp kết nối để FSOFT làm việc với Harvey Nash, hãng cung ứng nhân lực ngành CNTT nổi tiếng thế giới. Thật ra, may mắn nào cũng bỏ đi nếu người ta không thể nắm bắt nó. Đội ngũ của FSOFT, một mặt duy trì khát vọng đầy lãng mạn, một mặt vẫn tập trung vào những công việc thực tế trước mắt.  

Chẳng hạn, gần như cả công ty từng dành cả năm 1999 để học tiếng Anh, hoặc ôn luyện để thi lấy các chứng chỉ chuyên môn hàng đầu về công nghệ. Hoặc như chỉ có đúng 2 người biết tiếng Nhật, FSOFT đã dám nhận làm dự án bằng tiếng Nhật và cứ thế tìm người, đào tạo không ngừng nghỉ. Bản thân những lãnh đạo cấp cao của FPT/FSOFT như anh Trương Gia Bình, anh Nguyễn Thành Nam, anh Phạm Minh Tuấn và sau này là chị Chu Thị Thanh Hà cũng nêu gương khi lao vào học tiếng Nhật.  

Nhìn lại thời điểm năm 2002, Chính phủ Nhật Bản có chính sách chọn thêm các nước ngoài Trung Quốc để giảm thiểu rủi ro địa-kinh tế. Một năm sau khi chính sách này được ban hành, Hitachi Software có nhu cầu mở rộng đối tác phát triển phần mềm ở nước ngoài để tiết giảm chi phí. Tổng Giám đốc Hitachi khi đó là Ogawa Takeo đề nghị anh Trương Gia Bình mở trung tâm phát triển phần mềm cho Hitachi tại Hà Nội. Những mối quan hệ như vậy là tiền để để FPT Japan ra mắt năm 2005. Làm việc với khách hàng ở thị trường “khó tính” như Nhật Bản đã rèn giũa cho người FSOFT những kỹ năng đặc biệt. 

FPT Japan tăng trưởng với tốc độ trên 70% trong giai đoạn từ 2005-2008. Cùng với thành công trong doanh thu tại thị trường đất nước Nhật Bản, FSOFT mở rộng thị trường, hiện diện ở Pháp, Úc, Singapore và Malaysia. Năm 2008, công ty quyết định trở lại nước Mỹ. “Vốn liếng” trong tay FSOFT lúc này không chỉ là những giấc mơ lãng mạn mà còn là mức doanh số 40 triệu USD/năm cùng đội ngũ giàu kinh nghiệm hoạt động ở nhiều thị trường quốc tế. Những mối quan hệ khách hàng của FSOFT nói riêng, cũng như tập đoàn FPT nói chung cũng đa dạng hơn nhiều, kể từ khi tập đoàn FPT niêm yết vào năm 2007. 

Năm 2014, FSOFT là doanh nghiệp xuất khẩu dịch vụ phần mềm đầu tiên của Việt Nam cán mốc doanh thu 100 triệu USD với hơn 5.000 nhân viên, hiện diện tại 8 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Đây cũng là lần đầu tiên, Ban lãnh đạo công ty nghĩ đến giấc mơ lãng mạn tiếp theo – doanh thu 1 tỷ USD. Và sau 10 năm, doanh thu của FSOFT tăng trưởng 10 lần, bất chấp những khủng hoảng kinh tế, đại dịch Covid-19…   

“Khi đã đạt tới doanh thu tỷ đô thì mục tiêu tiếp theo là gì? 5 năm trước đây, chúng ta đã đặt ra mục tiêu ‘Công ty Tỷ đô, Đẳng cấp Thế giới’. Vế đầu đã đạt được và vế sau thì chúng ta đang tiếp tục phấn đấu. Các con số rồi cũng sẽ lạc hậu và hành trình đi đến đẳng cấp thế giới mới thực sự tạo ra cảm xúc cho người FSOFT”, CEO FSOFT chia sẻ với CBNV tại chương trình CxO Talk 2024. 

Tuy nhiên, để đạt đến “Đẳng cấp Thế giới” vẫn có những cột mốc mà FSOFT phải chinh phục được. Đó chính là mục tiêu doanh thu 5 tỷ đô vào năm 2030 và chuỗi mục tiêu 5 GIGA – Thị trường tỷ đô, Chuyên ngành tỷ đô, Hợp đồng tỷ đô, Khách hàng tỷ đô, Lợi nhuận tỷ đô. Chắc chắn đây cũng chính là những giấc mơ lãng mạn tiếp theo của người FSOFT. 

Thứ hai, FSOFT tập trung vào việc phát triển khách hàng lớn. 6 năm trước, doanh thu trung bình của một hợp đồng là khoảng 45.000 USD và năm vừa qua là 500.000 USD, tăng gấp 10 lần. Điều này vừa mang lại sự ổn định, vừa mang lại sự thách thức, cũng như tạo ra nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp cho hơn 30.000 nhân viên của FSOFT. 80% doanh thu của FSOFT tới từ các khách hàng triệu đô. Chặng đường tiếp theo khi FSOFT đặt mục tiêu 5B (Đạt doanh thu 5 tỷ đô vào năm 2030) và 5 GIGA (Thị trường tỷ đô, Chuyên ngành tỷ đô, Hợp đồng tỷ đô, Khách hàng tỷ đô, Lợi nhuận tỷ đô), người FSOFT sẽ tiếp tục “level up” với mục tiêu deal size trung bình đạt mức 1 triệu USD. 

Thứ ba là Diversity. Không chỉ có người Việt Nam đóng góp, cống hiến cho FSOFT mà hiện tại công ty đang có tới hơn 3.000 chuyên gia quốc tế đang chung tay cùng FSOFT triển khai, thực hiện các đề án lớn. Ban lãnh đạo đặt mục tiêu trong 3 năm tới, số lượng người nước ngoài sẽ đạt 20%. Văn hóa của công ty là tôn trọng cá nhân – “Để nhân viên được là chính mình” và tạo gắn kết –– “‘Muốn làm việc cùng nhau thì phải chơi được với nhau”. 

Thứ tư là chính sách luân chuyển. Việc luân chuyển các nhân sự chủ chốt là điều cần thiết để xây dựng được bộ máy lãnh đạo năng động và thích nghi nhanh chóng với tình hình mới. Trong quá trình luân chuyển, các nhân sự chủ chốt sẽ được trải nghiệm nhiều vị trí và môi trường làm việc khác nhau để thoát khỏi tư duy lối mòn, trì trệ để trở nên bản lĩnh, sáng tạo hơn và sẵn sàng chinh phục những thách thức mới. 

“6 năm vừa qua, FSOFT thực hiện rất mạnh mẽ chính sách này. Kết quả cho thấy hơn 90% cán bộ quản lý luân chuyển đã đem lại năng lượng mới, sức sống mới và thành công mới cho tổ chức. Có thể kể đến các trường hợp thành công như anh Trần Văn Dũng, anh Doãn Phú Tài, anh Hà Minh Tuấn… Nhiều vị trí đã thực sự đem lại hiệu quả nhanh chóng và khác biệt vượt trội chỉ sau 1, 2 năm. “Nếu trong thời gian tới khi bạn được lựa chọn luân chuyển, hãy tin rằng mình sẽ thuộc nhóm 90% thành công và tiếp tục giúp FSOFT bay cao”, anh Tuấn nói. 

Thứ năm, cũng chính điểm khác biệt lớn nhất của FSOFT ngay từ khi mới thành lập, đó chính là “người FSOFT luôn khát khao đem trí tuệ Việt Nam ra nước ngoài, khát khao đưa Việt Nam thành công, khát khao phát triển bản thân ở quy mô toàn cầu”. 

Anh Tuấn kể những chuyên gia quốc tế đã gia nhập FSOFT đều nói rằng khát vọng và tinh thần máu chiến của người FSOFT không chỉ dừng ở lãnh đạo, mà còn lan tỏa đến từng nhân viên, từ người bán hàng, người triển khai dự án đến người hỗ trợ. Anh chia sẻ về một đúc kết sau 35 năm phát triển của FPT: “Công thức thành công của nhà FPT là lãnh đạo luôn luôn mơ lớn, còn anh em đi theo lãnh đạo một cách mù quãng, cứ đi là sẽ có đường”. 

Với đội ngũ ở gần 30 quốc gia, công ty không ngừng đặt ra những mục tiêu đầy thách thức là vươn ra toàn cầu, đồng thời “tạo ra adrenaline” để kích thích mọi người luôn vượt lên chính mình bằng tinh thần học hỏi không ngừng. “Chỉ có tăng trưởng mới duy trì khát vọng, và giữ được chân người tài trong tổ chức”, anh Tuấn đúc kết. 

Để có được sự tăng trưởng liên tục cho công ty thì mỗi cá nhân cần phải là một mắt xích khỏe, mỗi đơn vị là một toa tàu khỏe. Vì vậy, chị Hà mong muốn các FSOFTer sẽ tiếp tục phát huy tinh thần One Team và Learning để đưa bản thân và FSOFT “LÊN ĐẲNG”. “Năm 2024, mỗi đơn vị, mỗi cá nhân ngoài cam kết với những mục tiêu KPI/OKR hàng năm, hãy tự đặt ra cho mình một thách thức mà ban đầu tưởng chừng như khó có thể đạt được, rồi hợp lực và nỗ lực hết mình để chinh phục nó, tiến tới đẳng cấp World-Class”, chị Hà nói. 

Tác giả: Vũ Tuân
Thiết kế: Minh Hân